Rydym wedi derbyn grant gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol i gofnodi profiad rhianta ac anabledd dysgu dros yr 80 mlynedd diwethaf, gan nodi 80 mlynedd ers i Judy Fryd ddechrau ein sefydliad.
Bydd y straeon yn cael eu casglu a'u harchifo ar-lein yng Nghasgliad y Werin Cymru ac yn Amgueddfa Hanes Genedlaethol Sain Ffagan. Bydd arddangosfa'n teithio o amgylch Cymru yn 2027, gan ymweld ag Amgueddfa Torfaen, STORIEL Bangor, Amgueddfa Maenor Scolton, ac Amgueddfa Hanes Genedlaethol Sain Ffagan.
Bydd y prosiect yn gweithio gyda gwirfoddolwyr i gyd-ddylunio a dehongli'r arddangosfa, gan nodi themâu a straeon cyffredin i helpu i addysgu'r cyhoedd am sut brofiad yw rhianta person ag anabledd dysgu. Nod y prosiect yw casglu straeon yn Saesneg a Chymraeg.
I gofrestru eich diddordeb yn y prosiect, naill ai trwy rannu stori neu wirfoddoli, nodwch eich manylion yma.
Cwestiynau Cyffredin am Hanesion Llafar
Faint o fy amser fydd ei angen arnoch chi?
Gall cyfweliad hanes llafar bara rhwng deg munud a chwpl o oriau. Mae'n dibynnu ar ba mor gyfforddus ydych chi a beth rydych chi'n fodlon siarad amdano.
Bydd angen i ni gyfarfod yn gyntaf i fynd trwy ein ffurflen ganiatâd.
Ar ddyddiad arall, byddwn yn ymweld i gynnal y cyfweliad.
Pa fath o gwestiynau fyddwch chi'n eu gofyn?
Nid yw cyfweliadau hanes llafar wedi'u strwythuro fel cyfweliad swydd. Ni fydd cwestiynau penodol. Meddyliwch amdano yn fwy fel sgwrs sy'n cael ei recordio.
Byddwn yn gofyn am eich profiad o fod yn rhiant, felly byddwn yn ymdrin (yn fras) â'r amser cyn beichiogrwydd, yn ystod beichiogrwydd a sut beth yw bywyd ers hynny.
A oes ffyrdd eraill y gallaf fod yn rhan?
Byddwn hefyd yn chwilio am wirfoddolwyr i helpu i benderfynu sut olwg fydd ar ein harddangosfa, i staffio'r arddangosfeydd pan fyddant yn cael eu cynnal, ac i fod yn bresennol mewn gweithgareddau allgymorth.
A all fy mhlant hefyd roi cyfweliad?
Mae ein prosiect wedi'i ariannu'n benodol i gasglu straeon a phrofiadau rhieni.
Ble fydd y cyfweliadau'n digwydd?
Gall y cyfweliad ddigwydd lle bynnag y teimlwch yn gyfforddus, cyn belled â bod y sŵn cefndir yn addas ar gyfer recordio sain.
Mae'r rhan fwyaf o bobl yn teimlo'n gyfforddus yn recordio yn eu cartref, ond os ydych chi eisiau cyfarfod yn rhywle arall, rhowch wybod i ni.
A gaf i'r gair olaf ynglŷn â'r hyn a wneir ar gael i'r cyhoedd?
Byddwch yn derbyn recordiad o'r cyfweliad wedyn i'w adolygu. Y cyngor nodweddiadol ar gyfer hanesion llafar yw y gellir gwahardd unrhyw beth nad ydych chi eisiau ei rannu'n gyhoeddus am gyfnod o amser.
Byddwn yn rhoi gwybod i chi pa rannau o'ch cyfweliad sydd wedi'u cynnwys mewn unrhyw arddangosfa sy'n digwydd.
Beth sy'n digwydd os penderfynaf nad wyf am i fy stori gael ei defnyddio mwyach ar ôl i mi roi cyfweliad?
O dan GDPR, mae gennych yr hawl i dynnu eich caniatâd yn ôl ar unrhyw adeg. Byddwch yn derbyn copi o bolisi preifatrwydd y prosiect gyda gwybodaeth am sut i dynnu eich caniatâd yn ôl.
A gaf i eich cwestiynau ymlaen llaw?
Na. Mae hanesion llafar yn gweithio orau fel sgyrsiau; os oes gan bobl gwestiynau ymlaen llaw, maen nhw'n fwy tebygol o ysgrifennu atebion. Mae hanes llafar yn ymwneud â bod mor naturiol â phosibl.
Gellir trafod pynciau sgwrs i wneud i chi deimlo'n fwy cyfforddus.
A allaf wneud fy nghyfweliad ar-lein?
Er mwyn cadw uniondeb ansawdd y sain, byddwn bob amser yn gofyn am recordio wyneb yn wyneb. Mae rhyngweithio wyneb yn wyneb yn helpu ansawdd hanesion llafar hefyd.
Mewn digwyddiadau y tu hwnt i'n rheolaeth (pandemig arall, prinder/cyfyngiadau tanwydd) efallai y bydd angen i ni ailystyried hyn.
Os hoffech gynnal y cyfweliad ar-lein, rhowch wybod i ni a gallwn drafod.
A oes unrhyw beth na allaf siarad amdano?
Gallwch siarad am beth bynnag a fynnwch ac yna penderfynu beth rydych chi am ei embargo a/neu ei rannu yn ein harddangosfeydd ac ar-lein cyn llofnodi eich cytundeb hawlfraint.
Os byddwch yn codi unrhyw beth y gellid ei ystyried yn bryder diogelu, mae'n ddyletswydd ar staff y prosiect i'w adrodd.
Er y gellir gwneud eich cyfweliad yn ddienw, neu roi gwaharddiad ar adrannau, os, am ryw reswm, roedd angen i'r heddlu wrando ar y recordiad fel rhan o ymchwiliad, gellir diystyru eich hawl i breifatrwydd.
Os dywedwch unrhyw beth yn eich cyfweliad am eich plentyn y gallech deimlo'n anghyfforddus amdano yn ei glywed, gallech ei rannu gyda'ch plentyn i weld a ydyn nhw'n hapus iddo gael ei rannu.
Os oes rhywbeth ynddo sy'n debygol o fod yn ofidus, neu'n datgelu data personol, byddwn yn gallu ei roi dan waharddiad.
A allaf fod yn rhan o ddylunio'r arddangosfa os caiff fy stori ei dewis?
Ydw! Os byddwch yn cwblhau ein ffurflen mynegiant diddordeb, byddwn yn gofyn i chi gadw eich manylion ar gyfer cyfleoedd gwirfoddoli sy'n gysylltiedig â'r prosiect.
Os oes angen i mi deithio ar gyfer y cyfweliad, a ellir talu fy nhreuliau?
Gallwn, er y byddem bob amser yn well gennym deithio atoch chi.
Sut fydd y broses o'r dechrau i'r diwedd?
Byddwn yn anfon ein taflen wybodaeth atoch. Os ydych chi'n teimlo eich bod chi eisiau trafod gyda ni ymhellach, gallwn ni drefnu galwad ffôn, galwad fideo, neu gyfarfod wyneb yn wyneb i fynd drwy'r wybodaeth.
Bydd gennych chi amser i feddwl a ydych chi am gymryd rhan.
Cyn, neu ar ddiwrnod y recordiad, bydd angen i chi lofnodi'r ffurflen ganiatâd.
Yna byddwn ni'n gosod ein hoffer a'r lleoliad recordio. Mae hyn yn cynnwys recordydd sain bach, cludadwy a meicroffonau sy'n clipio ar eich dillad.
Mae'r cyfweliad yn digwydd.
Wedi hynny, byddwn ni'n trosglwyddo'r cyfweliad i'n system gyfrifiadurol. Ar y pwynt hwn, yr unig bobl sy'n cael gwrando arno yw chi'ch hun a grŵp o bedwar aelod o staff Mencap.
Ar ôl i chi wrando a chwblhau ein ffurflen hawlfraint, byddwn ni'n cynnwys y recordiad i'w ystyried yn ein harddangosfeydd, os ydych chi wedi rhoi caniatâd. Byddwn ni hefyd yn rhannu dyfyniadau yn y ffyrdd a amlinellir yn y ffurflen gytundeb hawlfraint.
Pryd fydd yr arddangosfa'n fyw?
Bydd yr arddangosfeydd yn dechrau ym mis Ebrill 2027 ac yn rhedeg tan fis Ionawr 2028 yn y lleoliadau canlynol:
Amgueddfa Torfaen
Amgueddfa Hanes Genedlaethol Sain Ffagan
Amgeuddfa Scolton Manor
STORIEL
